Odpowiedzi na Państwa pytania udziela:

radca prawny Paweł Mądry

specjalizujący się m.in. w prowadzeniu spraw sądowych:
- o podział majątku,
- o odszkodowania z tytułu wypadków samochodowych,
- spadkowych (o stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku i zachowek),
- rodzinnych (o rozwód, alimenty oraz sprawy dotyczące dzieci).

Kancelaria Radcy Prawnego Paweł Mądry
ul. Rataja 28, 59 - 220 Legnica
tel. 785 86 96 96

e-mail: p.madry@madry.com.pl

www.madry.com.pl

Zapraszamy do zadawania pytań!

Czy dzieci 17 i 15 lat mogą być świadkami na sprawie rozwodowej rodziców?

Odpowiedź: Zasadą jest, że w sprawach małżeńskich, a więc w sprawach o rozwód, separację, ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa oraz unieważnienie małżeństwa, świadkami nie mogą być małoletnie dzieci, które nie ukończyły 13 lat. Dotyczy to wszystkich dzieci, nie tylko dzieci stron procesu. W przypadku dzieci rozwodzących się rodziców, aby mogły one być przesłuchane w charakterze świadka, muszą mieć ukończone 17 lat.
Jeśli zatem rozwodzący się rodzice mają dwójkę dzieci i jedno z nich ukończyło 17 lat, to tylko ono może być świadkiem w sprawie rozwodowej rodziców. Przy okazji wspomnieć trzeba o tym, że dziecko powołane w sprawie rozwodowej rodziców na świadka ma prawo przed sądem odmówić zeznań.

Mój ojciec zmarł miesiąc temu, nie utrzymywał z nami kontaktu. Rozwiódł się z mamą ponad 10 lat temu i ożenił się 2 raz. Wiem, że ojciec ma jakieś długi. Czy mimo tego, że miał drugą rodzinę - ja mogę odpowiadać za jego długi? W jaki sposób się przed tym uchronić?

Możliwe są dwa rozwiązania.

1. Jeżeli spadkobierca wie, że długi spadkodawcy przewyższają wartość pozostawionego majątku, to może on odrzucić spadek. Osoba, która spadek odrzuciła, traktowana jest tak, jakby nie dożyła spadkobrania. Nie dziedziczy zatem w ogóle po spadkodawcy, a więc również nie odpowiada za zobowiązania spadkodawcy.

2. Jeżeli spadkobierca wie, że spadkodawca miał długi, ale posiadał również majątek, który może przewyższać wysokością zobowiązania (po spłacie długów zostanie jeszcze majątek), wtedy, w celu ograniczenia odpowiedzialności za zobowiązania, może przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiedzialność spadkobiercy za długi ogranicza się wówczas do tzw. stanu czynnego spadku ustalonego w spisie inwentarza (stan czynny spadku to wartość aktywów wchodzących w skład spadku). Spadkobierca odpowiada całym majątkiem, ale tylko do wartości wskazanej w spisie inwentarza jako stan czynny spadku.

UWAGA: Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku, istotne jest, aby spadkobierca złożył, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku, oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku. Termin 6 miesięcy najczęściej biegnie od dnia śmierci spadkodawcy. Oświadczenia te można złożyć u notariusza lub przed sądem. Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku powoduje, że w miejsce spadkobiercy, który je złożył mogą wejść dalsi spadkobiercy (np. jeśli spadkobierca odrzucił spadek po swoich rodzicach, to jego udział w spadku dziedziczą jego dzieci, dlatego również one powinny odrzucić spadek.

Opiekuję się 2 dzieci. Żona wyjechała do pracy w Anglii i ostatnio oznajmiła, że poznała tam kogoś i chce zabrać dzieci do siebie i się ze mną rozwieźć. Kiedy otrząsnąłem się już z szoku, postanowiłem działać, tym bardziej, że dzieci nie chcą wyjeżdżać. Od czego mam zacząć ? Jakie działania podjąć?

Odpowiedź na zadane pytanie nie jest prosta. Zasadniczo bowiem władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje sytuacje, w których władza rodzicielska może zostać ograniczona jednemu z rodziców i powierzona tylko jednemu z rodziców. W opisywanej sytuacji możliwe są dwie sytuacje i sposoby działania przez ojca dzieci. W obu przypadkach wnioskodawca (ojciec dzieci) zobowiązany jest uzasadnić w należyty sposób  i udowodnić swoje racje.

W sytuacji, gdy mąż (ojciec dzieci) chciałby wyłącznie zabezpieczyć dobro dzieci może skierować do sądu wniosek o rozstrzygnięcie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej. Zgodnie z art. 107 krio jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania. We wniosku ojciec dziecka może zażądać, aby sąd powierzył wyłącznie jemu wykonywanie władzy rodzicielskiej, ograniczając jednocześnie władzę drugiego rodzica (w tym przypadku matki) do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do małoletnich dzieci. Mając na uwadze to, że matka dzieci informowała, że chce zabrać dzieci i wywieźć za granicę, w celu zabezpieczenia roszczenia wraz z wnioskiem ojciec dzieci powinien złożyć wniosek o wydanie zarządzenia tymczasowego (zabezpieczenie roszczenia) poprzez określenie miejsca pobytu dzieci przy ojcu. W uzasadnieniu wniosku o zabezpieczenie należy wskazać, że matka dzieci groziła ich wywiezieniem.
Przyznanie wyłącznej władzy rodzicielskiej ojcu dzieci odniesie również taki skutek, że małoletnie dzieci powinny przebywać u ojca.
Ojciec dzieci może także wystąpić przeciwko matce o alimenty na rzecz dzieci.

Zakładając, że żona ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego między małżonkami, mąż może zdecydować się na skierowanie sprawy o rozwód i w tej sprawie żądać rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej i alimentach.

W zakresie wywozu dzieci poza granice Polski wskazać należy, że jest to możliwe w zasadzie tylko w sytuacji, gdy dzieci mają paszporty lub dowody tymczasowe. Uzyskanie tych dokumentów wymaga obecności obojga rodziców w urzędzie i wyrażenia zgody na piśmie (w pytaniu nie został podany wiek dzieci oraz to czy posiadają paszporty lub dowody tymczasowe). Istnieje oczywiście, z uwagi na brak kontroli granicznych, ryzyko, że matka mogłaby podjąć próbę wywiezienia dzieci bez niezbędnych dokumentów. 

W trakcie małżeństwa na podstawie testamentu dostałam  mieszkanie w spadku po ojcu,ani w testamencie ani w postanowieniu sądu  nie figuruje mój mąż.Czy mieszkanie jest moje czy wspólne z mężem? 

Odpowiedź: Zgodnie z art. 33 pkt 2) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku
osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, chyba że spadkodawca inaczej postanowił. Jeżeli zatem ojciec nie wskazał w testamencie, że mieszkanie wchodzi do majątku wspólnego Pani i męża, to stanowi ono wyłącznie Pani majątek.